Henk reed vrachtwagen alsof de weg zijn tweede huid was geworden.
Hij kende de parkeerplaatsen langs de A2, A12 en Duitse grens beter dan zijn eigen buurt in Apeldoorn. Hij wist waar de koffie zuur was, waar de douches schoon waren en bij welk wegrestaurant de serveerster zonder vragen een extra gehaktbal op zijn bord legde.
Thuis had hij een vrouw, Marja, en twee zonen. Maar jarenlang was hij vooral een stem aan de telefoon.
“Nog even,” zei hij altijd. “Als Tim klaar is met zijn opleiding, doe ik rustiger aan.”
Marja antwoordde dan meestal niet meteen. Niet omdat ze hem niet geloofde, maar omdat ze hem al te vaak geloofd had.
De rode kat vond hij op een regenachtige avond bij een distributiecentrum bij Venlo. Het dier was mager, vuil en had ogen zo groen dat Henk dacht aan verkeerslichten in de nacht. Hij gaf hem een stuk kip uit zijn broodje. De kat at, keek hem aan en sprong daarna zonder uitnodiging de cabine in.
“Zo werkt dat niet, kameraad,” zei Henk.
De kat ging op de passagiersstoel zitten.
Zo werkte het dus wel.
Hij noemde hem Rooie. Binnen een maand kende heel de route hen. Rooie lag op het dashboard, sloeg met zijn staart tegen de routepapieren en miauwde verontwaardigd als Henk ergens stopte zonder eten te bestellen. Bij wegrestaurant “De IJzeren Lepel” stond zelfs een klein bakje klaar.
“Voor jou stamppot, voor hem kip zonder saus?” vroeg de serveerster elke keer.
Henk knikte.
Rooie was geen huisdier meer. Hij was collega. Reisgenoot. Familie op vier poten.
Toen de jongste zoon toegelaten werd tot een dure opleiding, begon Henk meer ritten aan te nemen. Eerst één extra per maand. Toen per week. Hij sliep korter, reed langer, zei tegen zichzelf dat hij sterk was, dat hij ervaring had, dat vermoeidheid iets voor beginners was.
Die nacht bij Arnhem knikte hij weg.
Eén seconde.
Meer had de weg niet nodig.
De vrachtwagen brak door de vangrail en gleed een talud af. Henk herinnerde zich later alleen glas, metaal en de smaak van bloed.
Toen hij wakker werd in het ziekenhuis, stond Marja naast zijn bed.
Zijn eerste vraag was:
“Waar is Rooie?”
Marja huilde.
Ze vertelde dat de kat uit de kapotte cabine was gekomen en de weg op was gerend. Hij sprong voor auto’s, krijste, rende terug naar de berm, weer de weg op, totdat een busje stopte. De bestuurder volgde hem en vond de vrachtwagen beneden. De hulpdiensten kwamen net op tijd.
Maar daarna was Rooie verdwenen.
Sommigen zeiden dat hij geraakt was. Anderen dat hij het bos in was gevlucht.
Henk sprak bijna niet meer. Na zijn ontslag uit het ziekenhuis liet hij zich elke dag naar de plek brengen. Met pijn in zijn ribben en een jas over zijn pyjama riep hij:
“Rooie! Kom op, jongen!”
Marja probeerde voorzichtig te zeggen dat hij misschien moest accepteren dat de kat weg was.
Henk keek haar aan.
“Hij accepteerde niet dat ik daar lag. Dan accepteer ik niet dat hij weg is.”
Chauffeurs begonnen te zoeken. Iemand plaatste zijn foto in een groep. Een dierenarts bood gratis hulp aan als hij gevonden werd. Wegrestaurants hingen briefjes op: “Gezocht: rode vrachtwagenkat.”
Na drie weken belde een vrouw van een boerderij bij Wolfheze.
“Er zit hier een rode kater in de schuur. Hij komt alleen tevoorschijn als er een vrachtwagen langsrijdt. Dan kijkt hij alsof hij iemand verwacht.”
Henk ging erheen.
Rooie zat tussen strobalen, dunner, met een wond aan zijn poot. Toen hij Henk zag, miauwde hij niet. Hij liep gewoon naar hem toe en drukte zijn kop tegen zijn hand, moe en boos tegelijk.
Henk zakte op zijn knieën.
“Ja,” fluisterde hij. “Ik weet het. Ik was te laat.”
Rooie werd behandeld en herstelde. Henk ook, langzamer.
Hij keerde terug op de weg, maar nooit meer zoals vroeger. Geen rit was nog belangrijker dan slaap. Geen vracht belangrijker dan thuiskomen. Zijn zonen werkten bij om hun studie te helpen betalen, en Marja zei:
“Je hoeft ons niet te bewijzen dat je van ons houdt door jezelf kapot te rijden.”
Rooie bleef soms thuis, soms ging hij mee. Maar altijd lag hij weer op de passagiersstoel alsof hij toezicht hield.
Want sommige vrienden praten niet.
Ze redden je leven en laten je daarna zelf begrijpen waarom je het anders moet gaan leven.
